TBMM’DE 12. YARGI PAKETİ: YARGILAMALAR HIZLANACAK, BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALDIRILIYOR

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 12. Yargı Paketi ile adalet sisteminde önemli değişiklikler hayata geçiriliyor. Hak arama özgürlüğünün güçlendirilmesi, adalete erişimin kolaylaştırılması, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması ve yargıya duyulan güvenin artırılması amacıyla hazırlanan düzenleme, 2025-2029 dönemini kapsayan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi doğrultusunda şekillendirildi.

Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 23 Ocak 2025 tarihinde kamuoyuna açıklanan reform belgesinde yer alan hedeflerin hayata geçirilmesini amaçlayan teklif, hukuk ve idari yargı alanlarında kapsamlı değişiklikler içeriyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte hukuk davalarında yazılı yargılama usulünün uygulandığı dosyalarda duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayı aşmaması öngörülüyor. Böylece davaların daha kısa sürede sonuçlandırılması ve usul ekonomisinin sağlanması hedefleniyor.

Pakette dikkat çeken düzenlemelerden biri de uygulamada çeşitli tartışmalara neden olan belirsiz alacak davasının kaldırılması oldu. Bu dava türünün sağladığı bazı haklar, kısmi dava kapsamına alınarak mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışında da yeni bir dönem başlayacak. Mahkeme kararıyla satılacak mallar, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’ne (UYAP) entegre elektronik satış portalı üzerinden satışa sunulacak. Böylece daha geniş katılım sağlanarak malların gerçek değerine daha yakın bedellerle satılması hedefleniyor.

Teklif kapsamında teknolojinin yargı süreçlerinde daha etkin kullanılması da öngörülüyor. Ses ve görüntü nakli yoluyla yapılan duruşmaların kapsamı genişletilerek ön inceleme duruşmalarının da uzaktan gerçekleştirilebilmesinin önü açılıyor.

İcra ve İflas Kanunu’nda yapılacak değişiklikle ortaklığın satış yoluyla giderilmesinde ilk satışın yalnızca mirasçılar arasında yapılması sağlanacak. Düzenleme ile miras kalan taşınmazlarda yaşanan suistimallerin önüne geçilmesi ve mirasçıların haklarının korunması amaçlanıyor.

Kamu idarelerine karşı açılan davalarda hükmedilen para alacakları için ise icra takibi başlatılmadan önce ilgili idareye başvuru yapılması zorunlu hale getirilecek. Böylece kamu kurumlarının borçlarını belirli bir süre içinde ödeyebilmesi ve bütçeye ek yük oluşmasının önlenmesi hedefleniyor.

Türk Borçlar Kanunu’nda yapılacak değişiklikle destekten yoksun kalma ve çalışma gücü kaybı nedeniyle hükmedilen tazminatlarda uygulanan faiz sisteminin yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Düzenleme ile borçlular üzerinde oluşan ağır mali yükün hafifletilmesi ve daha adil bir denge kurulması amaçlanıyor.

İdari yargıda ise bazı uyuşmazlıkların tek hakim tarafından karara bağlanabilmesine imkan tanınacak. Ayrıca istinaf ve temyiz süreçlerinde yapılan değişikliklerle yargılamaların daha hızlı ve etkin yürütülmesi hedefleniyor.

Paket kapsamında, Danıştay’ın işleyişini hızlandıracak düzenlemeler de yer alırken, Anayasa Mahkemesi’nin çeşitli kanunlarda verdiği iptal kararları nedeniyle oluşabilecek hukuki boşlukların giderilmesine yönelik hükümler de teklife eklendi.

Yargı Paketi’nin yasalaşması halinde, yargı süreçlerinin hızlandırılması, teknolojik imkanların daha etkin kullanılması ve vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması yönünde önemli adımlar atılmış olacak.